Phạm vi đối chiếu nhập khẩu
Bài dành cho doanh nghiệp có hàng nhập khẩu và đang chuẩn bị dữ liệu GTGT đầu vào. Điều 14 của Luật GTGT hợp nhất 114/VBHN-VPQH quy định khấu trừ đầu vào; số thuế trên chứng từ chưa tự chứng minh mọi điều kiện khấu trừ đã đáp ứng. Việc kiểm tra bảng đối chiếu dưới đây là quy trình nội bộ, không quyết định phân loại hải quan hoặc trị giá tính thuế.
Chuẩn bị đủ ba nguồn dữ liệu
- Tờ khai nhập khẩu, các bản sửa đổi và thông báo xác định nghĩa vụ.
- Chứng từ nộp thuế, thông tin hạch toán khoản nộp và khoản còn phải nộp.
- Hợp đồng mua, commercial invoice, vận đơn và phiếu nhập kho.
- Sổ theo dõi thuế nhập khẩu, GTGT nhập khẩu và chi phí nhận hàng.
Tách GTGT khỏi thuế nhập khẩu, tiền phạt và phí. Nếu đại lý làm thủ tục, yêu cầu bàn giao tờ khai cùng chứng từ gốc của khoản nộp thay.
Lập bảng theo số tờ khai
- Ghi ngày đăng ký, số tờ khai, mã lô, giá trị hàng và GTGT phát sinh.
- Ghép từng chứng từ nộp tiền bằng số tham chiếu; tách khoản nộp gộp cho nhiều nghĩa vụ.
- So sánh số đã nộp với nghĩa vụ hiện tại sau điều chỉnh. Đánh dấu khoản nộp thiếu, nộp thừa hoặc chưa được hạch toán.
- Kiểm tra số dự kiến khấu trừ với sổ đầu vào và kỳ kê khai; giải thích hàng dùng cho hoạt động nào.
Kết quả nên có tổng nghĩa vụ, tổng đã nộp, số chờ xác minh và đường dẫn tới chứng từ của mỗi dòng. Bảng vẫn cần đối chiếu điều kiện tại VBHN 18/VBHN-BTC ngày 04/06/2026.
Ví dụ chứng từ nộp gộp
Giả định hai tờ khai có GTGT lần lượt 18 và 12 triệu đồng; chứng từ thanh toán 40 triệu còn gồm 10 triệu thuế nhập khẩu. Bảng thuế GTGT ghi 30 triệu, bảng nghĩa vụ nhập khẩu ghi 10 triệu. Không đưa toàn bộ 40 triệu vào cột GTGT chỉ vì chứng từ có cùng người nộp. Nếu có tờ khai sửa, giữ cả số trước và sau điều chỉnh để giải thích biến động.
Checklist khi bàn giao
- Không dùng riêng commercial invoice làm bằng chứng thuế đã nộp.
- Không cộng bản tờ khai cũ và bản điều chỉnh như hai lô độc lập.
- Hàng nhận thực tế đã được ghép với tờ khai.
- Khoản nộp thay có chứng từ và người chịu nghĩa vụ rõ ràng.
Bàn giao cùng checklist chứng từ kế toán theo kỳ. Khi trao đổi dịch vụ kế toán và báo cáo thuế, nêu rõ số lô và phạm vi đối chiếu hải quan cần hỗ trợ.