Tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định hữu hình
Theo quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC và Thông tư 99/2025/TT-BTC, một tư liệu lao động chỉ được ghi nhận là TSCĐ khi đồng thời thỏa mãn cả ba tiêu chuẩn:
- Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó.
- Có thời gian sử dụng trên 1 năm trở lên.
- Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy và có giá trị từ 30.000.000 đồng trở lên.
Công thức xác định nguyên giá tài sản cố định mua sắm
Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua sắm bao gồm toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng:
$$\text{Nguyên giá} = \text{Giá mua thực tế} + \text{Các khoản thuế không hoàn lại} + \text{Chi phí liên quan trực tiếp} - \text{Chiết khấu/giảm giá (nếu có)}$$
Trong đó:
- Thuế không hoàn lại: Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu, lệ phí trước bạ (đối với xe ô tô).
- Chi phí liên quan trực tiếp: Chi phí vận chuyển, bốc dỡ, phí bảo hiểm trên đường vận chuyển, chi phí lắp đặt, chạy thử nghiệm thu, chi phí chuyên gia nước ngoài hướng dẫn vận hành.
Bộ hồ sơ pháp lý đưa tài sản cố định vào sử dụng
Một bộ hồ sơ TSCĐ hoàn chỉnh để phục vụ thanh tra thuế phải bao gồm:
- Hợp đồng mua bán / Hợp đồng nhập khẩu: Thể hiện rõ chủng loại, xuất xứ, bảo hành và điều khoản giao nhận.
- Hóa đơn điện tử đầu vào / Tờ khai hải quan: Kèm chứng từ nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu (nếu là tài sản nhập khẩu).
- Chứng từ thanh toán qua ngân hàng: Ủy nhiệm chi có đóng dấu xác nhận của ngân hàng chuyển từ tài khoản doanh nghiệp.
- Biên bản giao nhận và nghiệm thu chạy thử: Xác nhận tài sản đã lắp đặt hoàn chỉnh và vận hành đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Quyết định đưa tài sản cố định vào sử dụng: Do Giám đốc công ty ký, xác định rõ ngày bắt đầu trích khấu hao, bộ phận sử dụng và phương pháp khấu hao.
- Thẻ tài sản cố định: Lập cho từng tài sản để theo dõi quá trình khấu hao, sửa chữa lớn và nâng cấp.
Ví dụ tính nguyên giá xe ô tô phục vụ công tác
Công ty M mua một xe ô tô phục vụ đưa đón cán bộ:
- Giá mua xe chưa thuế: 850.000.000 đồng.
- Thuế GTGT 10%: 85.000.000 đồng (được khấu trừ theo luật thuế).
- Lệ phí trước bạ nộp ngân sách: 85.000.000 đồng (chi phí liên quan trực tiếp).
- Chi phí đăng ký biển số và đăng kiểm: 25.000.000 đồng.
Nguyên giá TSCĐ ghi nhận vào tài khoản 211 là: 850.000.000 + 85.000.000 + 25.000.000 = 960.000.000 đồng. Kế toán trích khấu hao hàng tháng dựa trên nguyên giá 960.000.000 đồng này.
Checklist rà soát tài sản cố định
- Tuyệt đối không trích khấu hao khi tài sản chưa có Biên bản nghiệm thu và Quyết định đưa vào sử dụng.
- Lưu ý mức khống chế trích khấu hao xe ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống (nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng thì phần khấu hao tương ứng vượt mức không được tính vào chi phí thuế TNDN, trừ trường hợp kinh doanh vận tải/du lịch).
- Đăng ký phương pháp trích khấu hao với cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi thực hiện trích.
Xem tiếp khấu hao tài sản cố định: đối chiếu bảng tính và sổ cái hoặc liên hệ dịch vụ kế toán Thuế Toàn Cầu.