3 luồng tiền cấu thành Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
Theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 24 và Thông tư 99/2025/TT-BTC, các luồng tiền được phân loại thành 3 hoạt động độc lập:
- Lưu chuyển tiền từ hoạt động kinh doanh: Tiền thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ; tiền chi trả cho nhà cung cấp, người lao động, nộp thuế nhà nước và chi phí hoạt động khác.
- Lưu chuyển tiền từ hoạt động đầu tư: Tiền chi mua sắm, xây dựng TSCĐ và tài sản dài hạn; tiền thu hồi do thanh lý tài sản; tiền chi cho vay hoặc đầu tư góp vốn; tiền thu hồi vốn đầu tư, thu lãi cho vay và cổ tức được chia.
- Lưu chuyển tiền từ hoạt động tài chính: Tiền thu do các chủ sở hữu góp vốn, phát hành cổ phiếu; tiền chi trả vốn góp cho chủ sở hữu; tiền thu từ các khoản đi vay; tiền chi trả nợ gốc vay và trả nợ thuê tài chính.
Hai phương pháp lập: Trực tiếp và Gián tiếp
- Phương pháp trực tiếp: Lấy dữ liệu trực tiếp từ sổ theo dõi thu - chi của các tài khoản tiền (TK 111, TK 112). Phương pháp này dễ hiểu, phản ánh trực quan số tiền thực thu, thực chi và được đại đa số doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam áp dụng.
- Phương pháp gián tiếp: Bắt đầu từ lợi nhuận trước thuế trên Báo cáo kết quả kinh doanh, sau đó điều chỉnh các khoản mục phi tiền tệ (khấu hao, dự phòng, lãi lỗ chênh lệch tỷ giá chưa thực hiện) và các thay đổi vốn lưu động (hàng tồn kho, công nợ phải thu, phải trả). Phương pháp này thường dùng cho các tập đoàn lớn hoặc báo cáo hợp nhất.
Quy tắc kiểm tra dữ liệu bắt buộc khớp đúng 100%
Trước khi nộp BCTC, kế toán phải kiểm tra công thức đối chiếu chéo số học:
$$\text{Tiền và tương đương tiền cuối kỳ} = \text{Tiền đầu kỳ} + \text{Lưu chuyển tiền thuần trong kỳ}$$
Trong đó:
- Tiền và tương đương tiền đầu kỳ (Mã số 60): Phải khớp đúng với chỉ tiêu "Tiền và tương đương tiền" tại ngày đầu năm trên Bảng cân đối kế toán.
- Lưu chuyển tiền thuần trong kỳ (Mã số 50): Bằng tổng đại số của Mã số 20 (dòng tiền kinh doanh) + Mã số 30 (dòng tiền đầu tư) + Mã số 40 (dòng tiền tài chính).
- Tiền và tương đương tiền cuối kỳ (Mã số 70): Bắt buộc phải bằng đúng số dư chỉ tiêu "Tiền và tương đương tiền" (Mã số 110) trên Bảng cân đối kế toán tại ngày cuối năm.
Nếu hai chỉ tiêu này chênh lệch dù chỉ một đồng, báo cáo chắc chắn đang bị lỗi dữ liệu phân loại luồng tiền.
Checklist kiểm tra dữ liệu đầu vào Báo cáo LCTT
- Loại bỏ các nghiệp vụ chuyển tiền nội bộ giữa các tài khoản của doanh nghiệp (ví dụ: rút tiền ngân hàng về nhập quỹ hoặc chuyển khoản giữa ngân hàng A sang ngân hàng B). Các giao dịch này không làm thay đổi tổng tiền và không đưa vào LCTT.
- Kiểm tra các khoản thanh toán mua TSCĐ phải phân loại vào dòng tiền đầu tư (Mã số 21), không được để nhầm vào chi trả cho nhà cung cấp ở dòng tiền kinh doanh (Mã số 02).
- Tiền trả nợ gốc vay phải xếp vào dòng tiền tài chính (Mã số 34), trong khi tiền trả lãi vay phải xếp vào dòng tiền kinh doanh (Mã số 04).
Xem thêm thuyết minh báo cáo tài chính: thông tin cần thu thập hoặc tham khảo dịch vụ lập BCTC chuyên nghiệp.