Xác định phạm vi chuyển đổi
Bài này hướng dẫn tổ chức dữ liệu khi doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC. Kiểm tra năm tài chính bắt đầu áp dụng theo khoản 1 Điều 31 và hướng dẫn chuyển đổi tại Điều 30; xem giải đáp của Bộ Tài chính trên Cổng Chính phủ. Không tự chuyển giữa năm chỉ vì đã đến ngày hiệu lực.
Thu thập bảng cân đối số phát sinh, sổ công nợ, kho, tài sản, chi phí phân bổ, chính sách kế toán cũ và bộ báo cáo gần nhất. Đối tượng siêu nhỏ cần rà văn bản riêng trước khi dùng checklist này.
Tạo bảng ánh xạ tài khoản
Mỗi dòng ghi tài khoản cũ, nội dung số dư, tài khoản mới, mã chi tiết, căn cứ chuyển đổi và cách kiểm tra. Trường hợp một tài khoản cũ tách thành nhiều nhóm, phải lấy số liệu từ sổ chi tiết; chia số dư theo tỷ lệ ước đoán có thể làm mất bản chất khoản mục.
Phân biệt việc đổi mã với thay đổi chính sách ghi nhận. Các khoản thuộc hướng dẫn chuyển tiếp cần hồ sơ riêng về tác động, thay vì chuyển ngang toàn bộ số dư.
Kiểm thử và đối chiếu
Sao lưu dữ liệu trước khi thử. Chuyển ở bản sao, rồi kiểm tra tổng số dư và từng nhóm công nợ, kho, tài sản. In bộ báo cáo mới và so với bảng chuyển đổi đã duyệt. Kiểm tra cả số so sánh và thông tin thuyết minh cần giải thích.
Chỉ đưa dữ liệu vào hệ thống chính thức khi chênh lệch đã được giải trình, có người kiểm tra và có bản lưu trước chuyển đổi.
Ví dụ mã đúng nhưng chi tiết sai
Giả định doanh nghiệp có khoản phải trả của ba nhà cung cấp trong tài khoản cũ. Phần mềm chuyển đúng tổng số tiền nhưng dồn vào một mã đối tác. Tổng báo cáo vẫn khớp, trong khi xác nhận công nợ không dùng được. Kế toán cần chuyển lại chi tiết theo từng đối tác và kiểm tra số đầu kỳ từng hồ sơ.
Checklist hoàn tất
- Có bảng ánh xạ, dữ liệu trước chuyển đổi và biên bản kiểm tra.
- Không bỏ mã ngoại tệ, hợp đồng hoặc hạn công nợ.
- Bộ biểu mẫu phù hợp Thông tư 99/2025/TT-BTC.
- Những chênh lệch do thay chính sách có giải thích riêng.
Xem dịch vụ kế toán và báo cáo thuế để trao đổi phạm vi chuyển đổi và đối chiếu sổ.