Chọn chế độ kế toán cho doanh nghiệp mới: thông tin cần kiểm tra trước khi quyết định

Chọn chế độ kế toán cần bắt đầu từ đặc điểm doanh nghiệp, năm tài chính và nhu cầu báo cáo. Kết quả cần có là một hồ sơ lựa chọn thống nhất để kế toán thiết lập tài khoản, sổ và phần mềm ngay từ giao dịch đầu tiên.

Xác định doanh nghiệp và năm áp dụng

Thu thập đăng ký doanh nghiệp, ngành hoạt động thực tế, quy mô lao động, doanh thu dự kiến, nguồn vốn và ngày bắt đầu năm tài chính. Đánh dấu hoạt động đặc thù hoặc yêu cầu báo cáo của ngân hàng, nhà đầu tư.

Thông tư 99/2025/TT-BTC có quy định về chế độ kế toán doanh nghiệp. Điều 31 phân biệt ngày hiệu lực và năm tài chính áp dụng. Doanh nghiệp siêu nhỏ có văn bản riêng là Thông tư 58/2026/TT-BTC, hiệu lực từ 01/07/2026. Tên gọi “công ty nhỏ” chưa đủ để kết luận thuộc đối tượng siêu nhỏ; hộ kinh doanh cũng là đối tượng khác.

Lập bảng lựa chọn có căn cứ

Tạo các cột: phương án chế độ, điều kiện đối tượng, năm bắt đầu, báo cáo cần lập, khả năng phần mềm và người phụ trách. Với từng phương án, lưu điều khoản đã kiểm tra và các thông tin còn thiếu. Đừng chỉ chọn theo mẫu sổ đơn vị dịch vụ gửi sẵn.

Sau khi quyết định, lập danh mục tài khoản chi tiết, mã khách hàng, mã hàng và bộ báo cáo tương ứng. Đây là quy trình tổ chức nội bộ đề xuất; không thay thế việc xác định nghĩa vụ báo cáo theo luật.

Kiểm tra cấu hình trước khi ghi sổ

Nhập thử một nghiệp vụ mua hàng, bán hàng và thanh toán bằng dữ liệu giả. Kiểm tra chứng từ đi đến sổ chi tiết, sổ tổng hợp và chỉ tiêu báo cáo nào. Xóa dữ liệu thử khỏi môi trường chính thức; lưu kết quả kiểm tra cấu hình.

Nếu phần mềm hiển thị biểu mẫu của chế độ khác, yêu cầu nhà cung cấp sửa cấu hình trước khi ghi nhận hàng loạt.

Ví dụ lựa chọn

Giả định công ty thương mại mới mở, năm tài chính theo năm dương lịch, dự kiến có kho và bán chịu. Chủ công ty chuẩn bị hồ sơ quy mô để xét đối tượng, đồng thời yêu cầu phần mềm theo dõi kho và công nợ. Công ty chưa thể chọn chế độ chỉ vì tháng đầu chưa có doanh thu; kết luận cần dựa trên hồ sơ và điều kiện pháp lý của phương án.

Checklist trước khi chốt

  • Có căn cứ xác định đối tượng, kỳ áp dụng và người phê duyệt.
  • Bộ tài khoản, biểu mẫu và phần mềm cùng chế độ.
  • Có người theo dõi thay đổi quy mô, chính sách và yêu cầu báo cáo.
  • Lưu hồ sơ lựa chọn cùng tài liệu thiết lập ban đầu.

Tham khảo dịch vụ kế toán và báo cáo thuế để trao đổi việc thiết lập sổ theo hoạt động thực tế.

Cần hỗ trợ hồ sơ thành lập doanh nghiệp?

Xem phạm vi dịch vụ và trao đổi nhu cầu để xác định phần việc phù hợp với doanh nghiệp của bạn.

Xem dịch vụ thành lập doanh nghiệp
← Xem thêm hướng dẫn

Thông tin trong bài viết có tính chất tham khảo. Hãy đối chiếu quy định hiện hành và hoàn cảnh cụ thể trước khi thực hiện.

Thành lập doanh nghiệp

Chuẩn bị hồ sơ thành lập công ty TNHH: checklist theo loại hình

Trước khi điền biểu mẫu đăng ký doanh nghiệp, người thành lập nên thống nhất các thông tin nền: loại hình công ty, thành viên góp vốn, người đại diện, địa chỉ dự kiến, ngành nghề và vốn điều lệ. Chuẩn bị trước các nhóm thông tin này giúp phát hiện chỗ chưa thống nhất sớm; giấy tờ và biểu mẫu cuối cùng phải đối chiếu quy định đang có hiệu lực tại thời điểm nộp. Đọc hướng dẫn
Thành lập doanh nghiệp

Tìm biểu mẫu đăng ký doanh nghiệp đúng phiên bản

Một bộ biểu mẫu đăng ký doanh nghiệp lưu trên máy tính từ năm trước có thể không còn là bản cần dùng. Cách an toàn là bắt đầu từ văn bản hiện hành, mở nguồn đăng ký chính thức và xác nhận biểu mẫu phù hợp với loại hình, thành phần hồ sơ và cách nộp của mình. Đọc hướng dẫn
Thành lập doanh nghiệp

Sau khi được cấp đăng ký doanh nghiệp, cần rà soát những việc gì?

Nhận được kết quả đăng ký doanh nghiệp là một cột mốc, nhưng chưa trả lời hết các câu hỏi về vận hành. Doanh nghiệp nên thiết lập đầu mối lưu hồ sơ, kiểm tra nghĩa vụ thuế, chuẩn bị quy trình chứng từ và rà soát giấy phép liên quan đến hoạt động dự kiến. Các bước cụ thể phụ thuộc loại hình, ngành nghề, thời điểm bắt đầu kinh doanh, lao động, giao dịch và quy định hiện hành. Vì vậy, checklist dưới đây dùng để lập kế hoạch và đặt câu hỏi; không thay thế việc tra cứu nghĩa vụ của chính doanh nghiệp. Đọc hướng dẫn